หน้าแรกผู้จัดการ Online | หน้าแรกผู้จัดการรายวัน | การศึกษา
การศึกษา ข่าว

ลมหายใจสุดท้าย....ศิลปะตัดฉลุลายล้านนา

โดย ASTVผู้จัดการออนไลน์ 9 สิงหาคม 2555 08:01 น.
        โดย...สุกัญญา แสงงาม
       
       นับวัน ศิลปวัฒนธรรมดั้งเดิมชาวล้านนา มีแต่จะเลือนหายไปตามกาลเวลา นี่คือ โจทย์ใหญ่ที่หลายฝ่ายต้องนั่งขบคิด ว่า จะใช้กลยุทธ์ไหนเพื่อโน้มน้าวคนรุ่นใหม่ เข้ามาเรียนรู้สืบสานเคล็ดลับการตัดลายฉลุด้วยปลายกรรไกร

ลมหายใจสุดท้าย....ศิลปะตัดฉลุลายล้านนา
เบญจพล สิทธิประณีต ปราชญ์ด้านโคมตุงสไตล์ล้านนา
        เบญจพล สิทธิประณีต ปราชญ์ด้านโคมตุงสไตล์ล้านนา ณ เบญจพล พิพิธภัณฑ์ จ.เชียงใหม่ บอกว่า กังวลมาก ว่า ศิลปะการตัดฉลุลวดลายล้านนา บนกระดาษ และ ผืนผ้า ด้วยปลายกรรไกรที่ถ่ายทอดกันรุ่นสู่รุ่นจะขาดคนรุ่นใหม่สานต่อ ถึงแม้ว่าจะเปิดประตูบ้านสอนให้ฟรีๆ จ่ายเพียงค่ากระดาษเท่านั้น ยังมีคนสนใจเรียนจำนวนน้อยมาก
       
       ปราชญ์ด้านโคมตุงสไตล์ล้านนา เล่าว่า ส่วนใหญ่ที่มาเรียนการทำตุงแบบล้านนาก็จะเป็นนักเรียน นักศึกษา จากกรุงเทพฯ รวมกลุ่มเล็กๆ 4-5 คนแล้วมาเรียนช่วงปิดเทอม หรือช่วงที่มีวันหยุดยาว ส่วนคนพื้นเมืองแทบไม่มีคนสนใจเรียนเลย เพราะมองว่าการตัดฉลุลวดลายล้านนาใช้ในพิธีกรรมทางศาสนา วันสำคัญต่างๆ เท่านั้น ไม่สามารถทำเป็นอาชีพ หรือสร้างรายได้มากพอที่จะเลี้ยงตัวเองและครอบครัวได้

ลมหายใจสุดท้าย....ศิลปะตัดฉลุลายล้านนา
กำลังสาธิตการทำตุงและโคมแบบล้านนา
        “ผมคิดว่าจะรอให้คนเดินมาเรียนคงไม่ได้แล้ว จึงตัดสินใจเดินทางไปพบผู้บริหารสถานศึกษาหลายแห่งในจังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งผู้บริหาร ตอบรับให้ไปสอนนักเรียน ซึ่งผมถ่ายทอดเทคนิคการตัดลายฉลุล้านนาขั้นพื้นฐาน ตลอดจนวิธีการตัดลวดลายแบบล้านนา เช่น ลายตุงไส้หมู โคมหูกระต่าย รวมถึงลวดลายที่สื่อถึงวิถีชีวิตชนบท ลวดลายสัตว์วรรณคดี เช่น ลายพืชพรรณธัญญาหาร ลายเครือปลาคู ลายเครืออุดมปัญญา ลายเครือดอกคำก๋ำบี้กู๋ ลายเครือพุดตาน ลายสิบสองราศี ลายรูปนก เพื่อให้เด็กเรียนรู้ และรู้จักรากเหงาของตัวเองผ่านลวดลายเหล่านี้ ที่สำคัญ ผมหวังลึกๆ ในใจว่าเมื่อนักเรียนได้สัมผัสกลิ่นอายวัฒนธรรมล้านนาผ่านศิลปะการตัดกระดาษ ผืนผ้า น่าจะมีนักเรียนจำนวนหนึ่งหลงใหลในความสวยงาม อยากศึกษาต่อยอดในระดับที่สูงขึ้น”
       
       เบญจพล บอกถึงอุปสรรคที่มักจะทำให้ผู้เรียนถอดใจ เลิกเรียน เพราะศิลปะการตัดกระดาษให้เป็นลวดลายต่างๆ นั้น ต้องมั่นใจ มีนิสัยใจเย็น เป็นคนละเอียดรอบคอบ เนื่องจากตัดผิดเพียงนิดเดียว ลวดลายจะผิดเพี้ยนหรือเสีย จะต้องทิ้งกระดาษที่ตัด พูดง่ายๆ ศิลปะการตัดกระดาษจะผิดพลาดไม่ได้เลย อย่างไรก็ตาม การตัดกระดาษด้วยปลายกรรไกร ก็มีจุดดี ทำให้ผู้ตัดมีสมาธิ ไม่วอกแวกด้วย

ลมหายใจสุดท้าย....ศิลปะตัดฉลุลายล้านนา
สำเร็จแล้ว
        ในระหว่างการถ่ายทอดความรู้การตัดกระดาษให้แก่นักเรียน นักศึกษา ตลอดจนผู้สนใจเรียน เบญจพลมักจะย้ำว่า การตัดกระดาษให้มีลวดลายต่างๆ อาจจะไม่สร้างรายได้มากนัก เพราะจำหน่ายได้เฉพาะเทศกาล แต่สามารถทำเป็นอาชีพเสริมได้ แต่ถ้าหากนำลายฉลุมาประยุกต์ให้ทันสมัยก็สามารถจำหน่ายได้
       
       เบญจพล ปรับเปลี่ยนเพื่อความอยู่รอดของมรดกทางวัฒนธรรมแขนงนี้ว่า ก่อนหน้านี้ จะใช้ศิลปะการตัดกระดาษในการสร้างเรื่องราวประดับตามวัด วิหารต่างๆ หรือนำไปประดับบนโคม ตุง ผืนผ้า เพื่อใช้ในพิธีกรรมทางศาสนา ต่อมาระยะหลัง ผมนำเอาลายฉลุดั้งเดิมล้านนา มาตกแต่งทำกรอบรูป โปสการ์ด สกรีนลงบนเสื้อ โคมไฟ โคมประดับตามร้านอาหาร และอื่นๆ เพื่อให้เหมาะสมกับการใช้งาน หรือตรงตามความต้องการของลูกค้า จนกระทั่งปัจจุบันจะมีลูกค้าสั่งทำโคม ตุง ตลอดจนของตกแต่งบ้าน อย่างต่อเนื่อง จนผลิตไม่ทัน
       
       “ผมผ่านงานบางส่วนให้ผู้เฒ่าผู้แก่ และลูกศิษย์ ช่วยทำ โดยผมจะขึ้นรูปให้ก่อน แล้วส่งให้ติดกระดาษหรือผ้า ส่วนลวดลายผมจะตัดตามที่ลูกค้าระบุ เขียนลวดลายด้วยสีอะคริลิกด้วยตัวเอง”เบญจพล เล่าและบอกด้วยว่า แม้ว่าลูกค้าจะสั่งโคม ตุง หรือ ของตกแต่งบ้าน ก็ไม่ได้ทิ้งลวดลายล้านนา แต่พยายามแทรกไว้ตามจุดต่างๆ นอกจากนี้ ลาย 12 ราศี มีความอ่อนช้อยสวยงาม ซึ่งคนส่วนใหญ่ชื่นชอบแล้วนิยมซื้อกลับไป
       
       เบญจพล เล่าด้วยความปลื้มใจว่า ล่าสุด ถ่ายทอดพระราชกรณียกิจ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 80 พรรษา 12 สิงหาคม 2555 ผ่านตุง โคม มาจัดแสดงที่ห้างสยามพารากอน ด้วย
       
       อย่างไรก็ตาม...วันนี้ ศิลปะการตัดกระดาษด้วยปลายกรรไกร กำลังรอคนสนใจมาต่อลมหายใจ

ข่าวล่าสุด ในหมวด
ไฟเขียวแต่งตั้ง ศธ.5 ราย “พินิติ” ครองเก้าอี้เลขาธิการ สกศ.
เด็กโวยสมัครสอบ GAT/PAT วันแรกเจอเว็บ สทศ.ล่ม!
ติงข้อร้องเรียนของอุดมศึกษามีแต่ประโยชน์ตนเอง
อาชีวะเฮ! ก.ค.ศ.อนุมัติอัตราอาจารย์-บุคลากรในสถาบันอาชีวศึกษา
เร่งสร้างค่านิยมคุณค่าจากด้านในแก้ปัญหาแห่ทำศัลยกรรม โดย สรวงมณฑ์ สิทธิสมาน//คอลัมน์ พ่อแม่ลูกปลูกรัก
เครื่องมือจัดการเว็บ
ส่งบทความนี้ต่อ
พิมพ์หน้านี้
ข่าวที่มีผู้ส่งมากที่สุด
จำนวนคนโหวต 13 คน
คุณเห็นด้วยกับข่าว/บทความนี้หรือไม่
เห็นด้วย ไม่เห็นด้วย
เห็นด้วย 12 คน
93 %
ไม่เห็นด้วย 1 คน
7 %
ความคิดเห็นที่ 2 +7 คลิกที่นี่หากท่านต้องการตอบกลับความคิดเห็นนี้ คลิกที่นี่หากท่านเห็นว่าความคิดเห็นนี้ขัดต่อกฎ กติกา มารยาท
อยากให้มีคนช่วยติดต่อหน่วยงานที่รับผิดชอบเรื่องการรักษางานศิลปะไทย จะให้มีการเรียนการสอนเป็นหลักสูตร หรือถ่ายทำเป็นคลิปไว้ศึกษาก็ได้ เป็น youtube ไปเลยก็ดี ตั้งแต่ขั้น basic จนถึง adv. งานดีๆมีคุณค่าจะได้ไม่สูญหาย
yes
คลิกที่นี่หากท่านสนับสนุนความเห็นนี้   คลิกที่นี่หากท่านไม่สนับสนุนความเห็นนี้
ความคิดเห็นที่ 1 +1 คลิกที่นี่หากท่านต้องการตอบกลับความคิดเห็นนี้ คลิกที่นี่หากท่านเห็นว่าความคิดเห็นนี้ขัดต่อกฎ กติกา มารยาท
...มัวแต่ไป...เอเอฟ กันหมด...
มงคล
คลิกที่นี่หากท่านสนับสนุนความเห็นนี้   คลิกที่นี่หากท่านไม่สนับสนุนความเห็นนี้
โปรดอ่านกฎกติกาก่อนแสดงความคิดเห็น
1. โปรดงดเว้น การใช้คำหยาบคาย ส่อเสียด ดูหมิ่น กล่าวหาให้ร้าย สร้างความแตกแยก หรือกระทบถึงสถาบันอันเป็นที่เคารพ
2. ทุกความคิดเห็นไม่เกี่ยวข้องกับผู้ดำเนินการเว็บไซต์ และไม่สามารถนำไปอ้างอิงทางกฎหมายได้
3. ทีมงานเว็บมาสเตอร์ขอสงวนสิทธิ์ในการลบความคิดเห็น โดยไม่ต้องชี้แจงเหตุผลใดๆ ต่อเจ้าของความคิดเห็นนั้น
4. เพื่อให้การแสดงความคิดเห็นเป็นไปตามกฎกติกาที่วางไว้ ทางผู้จัดการออนไลน์ได้ปรับปรุงระบบการกรองคำให้เข้มงวดยิ่งขึ้น กรุณารอสักครู่ ก่อนที่ความคิดเห็นของท่านจะถูกนำขึ้นแสดง
5. ผู้ร่วมแสดงความคิดเห็นสามารถร่วมตรวจสอบข้อความที่ไม่เหมาะสมได้ โดยการกดปุ่ม "แจ้งลบ" หรือส่งอีเมลแจ้งมาที่ cs@astvmanager.com หรือ cs.astvmanager@gmail.com ซึ่งทีมงานจะทำการตรวจสอบ และลบข้อความดังกล่าวโดยเร็วที่สุด หรืออย่างช้าภายใน 3 วันทำการ
เพื่อให้การแสดงความคิดเห็นเป็นไปตามกฎกติกาที่วางไว้ ทางผู้จัดการออนไลน์ได้ปรับปรุงระบบการกรองคำให้เข้มงวดยิ่งขึ้น กรุณารอสักครู่ ก่อนที่ความคิดเห็นของท่านจะถูกนำขึ้นแสดง
แสดงความคิดเห็นเพิ่มเติม
โชว์ภาพผู้ใช้ทุกครั้งที่แสดงความเห็น เพียงเข้าสู่ระบบด้วยบัญชีของเฟซบุก กดที่ปุ่มด้านล่างนี้เลย!

ชื่อ/e-mail ของคุณ : *
 
 *
  กฎกติกาการแสดงความคิดเห็นฉบับเต็ม
 
หนังสือพิมพ์: ASTV ผู้จัดการออนไลน์ | ASTV ผู้จัดการรายวัน | ASTV ผู้จัดการสุดสัปดาห์ | นิตยสารผู้จัดการ 360° | Positioning | ASTV News1
มุม: การเมือง | อาชญากรรม | คุณภาพชีวิต | ภูมิภาค | ต่างประเทศ | มุมจีน | iBiz Channel | Motoring
CyberBiz | วิทยาศาสตร์ | เกม | กีฬา | บันเทิง | Life on Campus | Celeb Online | ท่องเที่ยว | ธรรมะกับชีวิต | Multimedia
เว็บ: Asia Times | บุรพัฒน์ คอมมิคส์ | Mars Magazine | ทะเลไทย | คุยกับเว็บมาสเตอร์ | ติดต่อเรา
Privacy, Disclaimer and Intellectual Property Policy
All site contents copyright ©1999-2014