หน้าแรกผู้จัดการ Online | หน้าแรก CyberBiz | อันเสียงเพลง ดนตรีคีตศิลป์์
 

เพลงเทศกาล วันนักขัตฤกษ์ (4) : เพลงรำวงวันสงกรานต์

โดย คีตา พญาไท 3 พฤษภาคม 2555 19:34 น.
       พอหมดงานปีใหม่สากล ตอนต้นปี ใน วันที่ ๑ มกราคม ก็ย่างเข้า เดือนเมษายน ซึ่งเดิมก็ถือว่า วันที่ ๑ เมษายน เป็นวันปีใหม่ แต่ได้ยกเลิกไป ดังกล่าวแล้วข้างต้น เดือนเมษายน จึงเหลือเพียง วันสงกรานต์ เพียงอย่างเดียว
       
        คำว่า สงกรานต์ มาจากคำว่า สงฺ – กฺรานฺติ ในภาษาสันสกฤต แปลว่า ก้าวขึ้น ย่างขึ้น การย้ายที่ การเคลื่อนที่ คือ พระอาทิตย์ ย่างเข้าสู่ราศีใหม่ หมายถึง วันปีใหม่ ซึ่งมักจะอยู่ในระหว่าง วันที่ ๑๓ – ๑๔ – ๑๕ เมษายน ของทุกปี โดยเรียก วันที่ ๑๓ เมษายน ว่า วันมหาสงกรานต์ วันที่ ๑๔ เมษายน เรียกว่า วันเนา และ วันที่ ๑๕ เมษายน เป็น วันเถลิงศก
       
        พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสภา แปลว่า เทศกาลเนื่องในการขึ้นปีใหม่อย่างเก่า ซึ่งกำหนดตาม สุริยคติ
       
        ตก วันที่ ๑๓ – ๑๔ – ๑๕ เมษายน
       
        เรื่องราวของ สงกรานต์ นั้น จะต้องเกี่ยวข้องกับ นางสงกรานต์ อย่างหลีกเลี่ยงไปไหนไม่พ้น ตามตำนานที่จารึกไว้ ณ แผ่นศิลาที่ศาลารอบพระมณฑปด้านทิศเหนือของ วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม (วัดโพธิ์ ท่าเตียน) ในสมัยรัชกาล พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาล ที่ ๓ มีว่า
       
        นางสงกรานต์ เป็นนางฟ้าอยู่บนสวรรค์ชั้น จาตุมหาราชิกา มีอยู่ด้วยกัน ๗ องค์เป็นพี่น้องกัน เป็นธิดาของ ท้าวกบิลพรหม และล้วนเป็น บาทบริจาริกา หรือ กิ๊ก ของ พระอินทร์ ด้วยกันทั้งสิ้น
       
        นางสงกรานต์ พี่น้อง ๗ สาว ที่ว่านี้ มีชื่อตามแต่ละวันในสัปดาห์ ซึ่งมีรายละเอียดที่น่าสนใจแต่ละนาง ดังนี้ คือ
       
        นางสงกรานต์ทุงษเทวี เป็นนางสงกรานต์ประจำ วันอาทิตย์ ทัดดอกทับทิม มี ปัทมราค (พลอยสีแดง หรือ ทับทิม) เป็นเครื่องประดับ ภักษาหาร คือ อุทุมพร หรือผลมะเดื่อ หัตถ์ขวาถือจักร หัตถ์ซ้ายถือสังข์ เสด็จไสยาสน์เหนือไหล่ของ ครุฑ

เพลงเทศกาล วันนักขัตฤกษ์ (4) : เพลงรำวงวันสงกรานต์
ภาพจาก http://www.lokwannakadi.com/neo/shlumnum.php?ID=20
       นางสงกรานต์โคราคเทวี เป็นนางสงกรานต์ประจำ วันจันทร์ ทัดดอกปีบ มี มุกดาหาร (พลอยสีหมอกอ่อน หรือไข่มุก) เป็นเครื่องประดับ ภักษาหารคือ เตละ หรือน้ำมันงา พระหัตถ์ขวาถือพระขรรค์ หัตถ์ซ้ายถือไม้เท้า เสด็จประทับบนหลัง พยัคฆ์ (เสือ)
       
        นางสงกรานต์รากษสเทวี เป็นนางสงกรานต์ประจำ วันอังคาร ทัดดอกบัวหลวง มี โมรา (หินลายชนิดหนึ่ง) เป็นเครื่องประดับ ภักษาหารคือ โลหิต หรือเลือด หัตถ์ขวาถือตรีศูล หัตถ์ซ้ายถือธนู เสด็จประทับเหนือ ราหะ (หมู)
       
        นางสงกรานต์มัณฑาเทวี เป็นนางสงกรานต์ประจำ วันพุธ ทัดดอกจำปา มี ไพฑูรย์ ( พลอยสีเหลืองแกมเขียว หรือน้ำตาลเทา มีน้ำเป็นสายรุ้ง กรอกไปมา) เป็นเครื่องประดับ ภักษาหารคือนมและเนย หัตถ์ขวาถือเหล็กแหลม หัตถ์ซ้ายถือไม้เท้า เสด็จไสยาสน์เหนือ คัสพะ ( ลา)
       
        นางสงกรานต์กิริณีเทวี เป็นนางสงกรานต์ประจำ วันพฤหัสบดี ทัด ดอกมณฑา หรือดอกยี่หุบ มี มรกต
       (แก้วหินสีเขียว) เป็นเครื่องประดับ ภักษาหารคือถั่วและงา หัตถ์ขวาถือพระขรรค์ หัตถ์ซ้ายถือปืน เสด็จไสยาสน์เหนือ คชสาร ( ช้าง)
       
        นางสงกรานต์กิมิทาเทวี เป็นนางสงกรานต์ประจำ วันศุกร์ ทัด ดอกจงกลนี หรือดอกบัวชนิดหนึ่ง มี บุษราคัม ( พลอยสีเหลือง) เป็นเครื่องประดับ ภักษาหาร คือกล้วยและน้ำ หัตถ์ขวาถือพระขรรค์ หัตถ์ซ้ายถือพิณ เสด็จประทับเหนือ มหิงสา (ควาย)
       
        นางสงกรานต์มโหทรเทวี เป็นนางสงกรานต์ประจำ วันเสาร์ ทัด ดอกสาวหาว หรือ ผักตบชวา มี นิลรัตน์ (แก้วสีขาบ) เป็นเครื่องประดับ ภักษาหารคือเนื้อทราย หัตถ์ขวาถือจักร หัตถ์ซ้ายถือตรีศูล เสด็จประทับเหนือ มยุราปักษา (นกยูง)
       
        กระบวนแห่ นางสงกรานต์ ที่มีเกิดขึ้นในแต่ละปี ก็มีตำนานเล่าขานกันมาว่า มีเศรษฐีผู้หนึ่งร่ารวยมีทรัพย์สมบัติมากแต่ไม่มีบุตร ถูกคนใกล้บ้านสบประมาท จึงบวงสรวงขอบุตรจากพระอาทิตย์ และ พระจันทร์ แต่ก็ไม่เกิดผล
       
        เมื่อพระอาทิตย์ย้ายเข้าสู่ราศีเมษ เศรษฐีจึงไปบวงสรวงขอบุตรจาก พระไทร ซึ่งขึ้นไปกราบทูลขอพรจากพระอินทร์ จึงโปรดให้ ธรรมบาลเทวบุตร ลงมายังโลกมนุษย์ ไปเกิดเป็นบุตรของเศรษฐี ตามที่ต้องการ และ ธรรมบาล เป็นเด็กที่มีความเฉลียวฉลาดมาก จน ท้าวกบิลพรหม ต้องลงมาทดสอบทายปัญหากัน โดยจะถามคำถามเพียง ๓ ข้อ และ ธรรมบาลกุมาร ต้องตอบให้ได้ภายใน ๗ วัน
       
        ท้าวกบิลพรหม ถามว่า ข้อที่ ๑ เวลาเช้า ราศี สถิตอยู่แห่งใด ข้อที่ ๒ เวลาเที่ยงวัน ราศี สถิตอยู่แห่งใด และ ข้อที่ ๓ เวลาค่ำ ราศี สถิตอยู่แห่งใด
       
        หาก ธรรมบาลกุมาร ตอบได้ ท้าวกบิลพรหม จะตัดเศียรของตนเป็นเครื่องบูชา แต่หาก ธรรมบาลกุมาร ตอบไม่ได้ ก็จะต้องตัดเศียรบูชา ท้าวกบิลพรหม ด้วยเช่นกัน
       
        เมื่อเวลาผ่านไปแล้ว ๖ วัน ธรรมบาลกุมาร ก็ยังตอบปัญหาทั้ง ๓ ข้อไม่ได้ จึงหนีไปแอบอยู่ใต้ต้นตาล และได้ยินนกอินทรีผัวเมีย เฉลยคำตอบดังกล่าวให้ ว่า ในตอนเช้า ราศี ของมนุษย์อยู่ที่หน้า จึงต้องรู้จักล้างหน้าล้างตาในตอนเช้าทุกวัน ในตอนเที่ยง ราศี จะอยู่ที่อก จึงต้องประพรมเครื่องหอม ส่วนในตอนค่ำนั้น ราศี อยู่ที่เท้า จึงต้องรู้จักล้างเท้าขจัดความสกปรกออกไปให้หมด
       
        ท้าวกบิลพรหม จึงต้องตัดเศียรของตนให้ ธรรมบาลกุมาร ตามสัญญา แต่บังเอิญว่าเศียรของ ท้าวกบิลพรหม นั้นมีอิทธิฤทธิ์มาก หากตกลงพื้นดิน ก็จะลุกเป็นไฟ หากโยนขึ้นสู่ท้องฟ้า ก็จะทำให้ฝนไม่ตกต้องตามฤดูกาล และหากตกลงในมหาสมุทร น้ำในทะเลก็จะเหือดแห้งหายไป
       
        ท้าวกบิลพรหม จึงให้ นางสงกรานต์ ธิดาสาวทั้ง ๗ องค์ นำเอาเศียรของตนแห่ประทักษิณ รอบเขา พระสุเมรุ เป็นเวลา ๖๐ นาที แล้วนำเอาไปเก็บไว้ในมณฑปถ้ำธุลีบน เขาไกรลาส ครั้นเมื่อครบกำหนด ๓๖๕ วัน หรือ ๑ ปี ตามโลกมนุษย์ ก็ให้แห่เศียรของตนอีกครั้ง เป็นประจำเช่นนี้ทุกปีไป
       
        ความเป็นมาเป็นไป ของ ขบวนแห่นางสงกรานต์ ก็มีด้วยประการฉะนี้
       
        จำได้ว่าในสมัยที่เป็นเด็ก ผมชอบดูรูปขบวนแห่งนางสงกรานต์ ที่พิมพ์แจกกันเป็นประจำ แล้วเอามาหัดเขียนเล่น ล่วงมาในสมัยปัจจุบัน จะตามอ่าน การ์ตูนการเมือง จากหน้าหนังสือพิมพ์ โดยเฉพาะ การ์ตูน ของ ชัย ราชวัตร จากค่าย ไทยรัฐ ยักษ์ใหญ่ สีเขียว เป็นประจำทุกปี
       
        คราวนี้มาพูดถึงเพลงประจำเทศกาล วันสงกรานต์ กันบ้าง
       
        วงดนตรีสุนทราภรณ์ มีผลงานเพลงเกี่ยวกับ วันสงกรานต์ อยู่หลายเพลง เพราะมีครูเพลงช่วยกันแต่งอยู่หลายคน เช่น เพลงรำวงตะลุงสุขสงกรานต์ ผลงานของ ครูธาตรี / ครูเอื้อ สุนทรสนาน ( โอ้วันนี้ วันนี้ปีไหน...) / เพลงรำวงวิมานสงกรานต์ ผลงานของ ศรีสวัสดิ์ พิจิตรวรการ / ครูเอื้อ สุนทรสนาน ( หวิวหวานแว่ว เริ่มสงกรานต์แล้วหนานี่...) / เพลงรำวงสงกรานต์หวานใจ ผลงานของ ครูศรีสวัสดิ์ พิจิตรวรการ / ครูเอื้อ สุนทรสนาน ( มาละโหวย มาละวา มาซิมา เรามารื่นรมย์...) / เพลงรำวงสื่อสงกรานต์ ผลงานของ ครูธาตรี / ครูเอื้อ สุนทรสนาน ( สงกรานต์ปีนี้พี่วอน...) / เพลงรำวงแห่นางสงกรานต์ ผลงานของ ครูศรีสวัสดิ์ พิจิตรวรการ / ครูเอื้อ สุนทรสนาน ( เดือนห้าฟ้าพราย เทพนิยายกรายโพ้นยอดตาล...)
       
        ส่วน ผลงานเพลงเกี่ยวกับ วันสงกรานต์ นั้น ครูแก้ว อัจฉริยะกุล แต่งร่วมกันกับ ครูเวส สุนทรจามร คือ เพลงรำวงวันสงกรานต์ (วันนี้ เป็นวันสงกรานต์...) และ แต่งร่วมกันกับ ครูเอื้อ สุนทรสนาน ได้แก่ เพลงรำวงเริงสงกรานต์ จึงขอนำเอามาให้อ่านกันทั้งสองเพลง
        ...
       เพลงรำวงวันสงกรานต์
       คำร้อง แก้ว อัจฉริยะกุล ทำนอง เวส สุนทรจามร

       วันนี้ เป็นวันสงกรานต์
       หนุ่มสาวชาวบ้าน เบิกบานจิตใจจริงเอย
       ตอนเช้าทำบุญ ทำบุญตักบาตร
       ทำบุญร่วมชาติ ตักบาตรร่วมขันกันเอย
       
       เข้าวัดแต่งตัว แต่งตัวสวยสะ
       ไปสรงน้ำพระ ณ วันสงกรานต์กันเอย
       ตอนบ่ายเราเริงกีฬา เล่นมอญซ่อนผ้า เล่นสะบ้ากันเอย
       ทำบุญทำทานสนุกสนานกันแล้ว เชิญน้องแก้ว รำวงกันเอย

       
        จะเห็นได้ว่า บทเพลงหลายเพลง สามารถที่จะเป็น หลักฐาน บอกกล่าวถึง เรื่องราว เหตุการณ์ หรือรายละเอียดเกี่ยวกับขนบธรรมเนียม ประเพณี ชีวิต ความเป็นอยู่ของสังคมไทยได้เป็นอย่างดี (อ่านต่อสัปดาห์หน้า)

ข่าวล่าสุด ในหมวด
อาลัย ครูสุรัฐ พุกกะเวส
ระลึกถึง สุรัฐ พุกกะเวส นักแต่งเพลงผู้จากไป
ครูสุรัฐ พุกกะเวส กับ ครูสมาน กาญจนะผลิน : เพลงพรพี่
ครูสุรัฐ พุกกะเวส กับ ครูสง่า อารัมภีร (ตอนจบ) : เพลง ตุ๊กตาทอง
ครูสุรัฐ พุกกะเวส กับ ครูสง่า อารัมภีร (ตอนที่ 2) : เพลง เกล็ดแก้ว
เครื่องมือจัดการเว็บ
ส่งบทความนี้ต่อ
พิมพ์หน้านี้
ข่าวที่มีผู้ส่งมากที่สุด
จำนวนคนโหวต 4 คน
คุณเห็นด้วยกับข่าว/บทความนี้หรือไม่
เห็นด้วย ไม่เห็นด้วย
เห็นด้วย 4 คน
100 %
ยังไม่มีผู้ไม่เห็นด้วย
0 %
โปรดอ่านกฎกติกาก่อนแสดงความคิดเห็น
1. โปรดงดเว้น การใช้คำหยาบคาย ส่อเสียด ดูหมิ่น กล่าวหาให้ร้าย สร้างความแตกแยก หรือกระทบถึงสถาบันอันเป็นที่เคารพ
2. ทุกความคิดเห็นไม่เกี่ยวข้องกับผู้ดำเนินการเว็บไซต์ และไม่สามารถนำไปอ้างอิงทางกฎหมายได้
3. ทีมงานเว็บมาสเตอร์ขอสงวนสิทธิ์ในการลบความคิดเห็น โดยไม่ต้องชี้แจงเหตุผลใดๆ ต่อเจ้าของความคิดเห็นนั้น
4. เพื่อให้การแสดงความคิดเห็นเป็นไปตามกฎกติกาที่วางไว้ ทางผู้จัดการออนไลน์ได้ปรับปรุงระบบการกรองคำให้เข้มงวดยิ่งขึ้น กรุณารอสักครู่ ก่อนที่ความคิดเห็นของท่านจะถูกนำขึ้นแสดง
5. ผู้ร่วมแสดงความคิดเห็นสามารถร่วมตรวจสอบข้อความที่ไม่เหมาะสมได้ โดยการกดปุ่ม "แจ้งลบ" หรือส่งอีเมลแจ้งมาที่ cs@astvmanager.com หรือ cs.astvmanager@gmail.com ซึ่งทีมงานจะทำการตรวจสอบ และลบข้อความดังกล่าวโดยเร็วที่สุด หรืออย่างช้าภายใน 3 วันทำการ
เพื่อให้การแสดงความคิดเห็นเป็นไปตามกฎกติกาที่วางไว้ ทางผู้จัดการออนไลน์ได้ปรับปรุงระบบการกรองคำให้เข้มงวดยิ่งขึ้น กรุณารอสักครู่ ก่อนที่ความคิดเห็นของท่านจะถูกนำขึ้นแสดง
แสดงความคิดเห็นเพิ่มเติม
โชว์ภาพผู้ใช้ทุกครั้งที่แสดงความเห็น เพียงเข้าสู่ระบบด้วยบัญชีของเฟซบุก กดที่ปุ่มด้านล่างนี้เลย!

ชื่อ/e-mail ของคุณ : *
 
 *
  กฎกติกาการแสดงความคิดเห็นฉบับเต็ม
 
หนังสือพิมพ์: ASTV ผู้จัดการออนไลน์ | ASTV ผู้จัดการรายวัน | ASTV ผู้จัดการสุดสัปดาห์ | นิตยสารผู้จัดการ 360° | Positioning | ASTV News1
มุม: การเมือง | อาชญากรรม | คุณภาพชีวิต | ภูมิภาค | ต่างประเทศ | มุมจีน | iBiz Channel | Motoring
CyberBiz | วิทยาศาสตร์ | เกม | กีฬา | บันเทิง | Life on Campus | Celeb Online | ท่องเที่ยว | ธรรมะกับชีวิต | Multimedia
เว็บ: Asia Times | บุรพัฒน์ คอมมิคส์ | Mars Magazine | ทะเลไทย | คุยกับเว็บมาสเตอร์ | ติดต่อเรา
All site contents copyright ©1999-2014